Feedback geven, volgens het woordenboek is dat informatie aan iemand geven over de manier waarop hij of zij overkomt. Feedback geven wordt gezien als een essentieel onderdeel van een leerproces. Maar dat geldt alleen als je de feedback in het onderwijs op een effectieve manier geeft. Maar ja, hoe doe je dat eigenlijk?

Opbouwende kritiek

Feedback kan zowel negatief als positief zijn. En welke van de twee het ook is, het is bedoeld als opbouwend. Het is misschien jammer, maar het werkt niet als we alle feedback die we elkaar geven slechts verpakken in complimentjes. Je leert toch ook van negatieve opmerkingen. Het is alleen wel noodzakelijk dat je niet wakker ligt van een negatieve feedback. Hou jezelf altijd voor dat degene die jou de feedback geeft het beste met je voor heeft. Leg negatieve gevoelens naast jezelf neer en voel je niet aangevallen. Alleen dan ervaar je dat je leert van een negatieve opmerking.

Leer van elkaar!

Als je van elkaar wilt leren, is het geven van feedback eigenlijk onmisbaar. Je moet toch zo af en toe best kunnen zeggen wat je denkt? Zie feedback daarom altijd als aansturing. En het voordeel van elkaar feedback geven is dat het hartstikke leerzaam is. Feedback aan je collega is namelijk niet alleen leerzaam voor je collega. Je kunt het ook vaak reflecteren op jezelf. Kijk wat een ander in jouw ogen niet goed doet, en vraag jezelf tegelijkertijd af hoe jij dit aan zou pakken. Misschien wel precies hetzelfde? De spiegel die je jezelf voorhoudt is hartstikke leerzaam.

Opgestapelde ergernissen

Wat sowieso niet helpt is negatieve feedback voor je houden. Voor je het weet stapelen de ergernissen zich op en je zit er zeker niet op te wachten dat dat tot een explosie leidt. Het is namelijk zo dat je collega zich wellicht niet van kwaad bewust is. Neem als voorbeeld een collega die niet anders doet dan met een pen tikken op zijn bureau. Zeg jij er niks van, dan verandert er ook niks. Sterker nog: het komt op een moment zo ver dat je die pen wel uit zijn handen kan slaan. En dat moet je ten alle tijden voorkomen. Door met regelmaat elkaar feedback te geven, wordt het ontvangen van iets negatiefs namelijk steeds eenvoudiger. Het is daarom het meest effectief als je soepel omgaat met wat er tegen je gezegd wordt, maar ook in wat je tegen een ander zegt.

Krijgen en geven

Onthoud altijd: niet alleen het krijgen van negatieve feedback is ingewikkeld, het geven is misschien nog wel moeilijker. De gever vraagt zich wellicht af of hij het allemaal wel goed gezien heeft. En of hij iets kan zeggen zonder jou te kwetsen. Ook stelt hij zichzelf de vraag wat hij met de feedback wil bereiken en of de samenwerking na het geven van de feedback nog wel zo leuk is. Het klinkt allemaal een beetje cliché, maar ja, we willen nu eenmaal bijna allemaal gewoon aardig gevonden worden. Zet dit opzij: ontvang een negatieve boodschap daarom met een glimlach. Het is nu eenmaal bedoeld als hulpmiddel om je werk beter uit te voeren. De kans is groot dat de gever er dan ook minder moeite mee heeft.

Effectieve feedback

Maar hoe geef je nu eigenlijk feedback? Bijvoorbeeld door aan te geven wat een bepaalde handelswijze met je doet. Wees concreet en beschrijf wat je gezien en gehoord hebt. In het geval van onderwijs kijk je ook naar hoe de klas reageert. Leerlingen vertellen je erg veel met hun houding. Komt de les goed over, wat kan de leerkracht aanpassen en waar kan een boodschap beter anders gebracht worden? Geef je collega altijd de kans om te reageren op wat je zegt. Samen kun je zo oplossingen bedenken en de achtergrond uitdiepen. Alleen dan is feedback geven effectief.